Okking99 Tô Hiệu sinh năm 1912 tại xã Nghĩa Trụ, huyện Văn Giang, tỉnh Bắc Ninh (nay thuộc tỉnh Hưng Yên). Là con trai út trong một gia đình nhà nho nghèo có Ok king Ok king Nhất, ông giác ngộ và tham gia Okking vip Okking99 từ khi còn nhỏ (14 tuổi).
Năm 1927, Okking9 lên Hà Nội ở với người anh cả là Tô Tu. Tại đây, Okking9 vừa đi học, vừa tham gia các Okking vip Okking99 trong các tổ chức Ok king Nhất. Cuối năm 1929, Tô Hiệu vào Sài Gòn Okking vip với anh trai là Tô Chấn. Hai anh em bị bắt trong một cuộc họp và bị đầy ra nhà tù Côn Đảo. Tại nhà tù Côn Đảo, Tô Hiệu bị thực dân Pháp giam cầm và tra tấn rất dã man. Okking99 tham gia tổ chức vượt ngục nhưng không thành và bị địch phạt giam ở hầm xay lúa cùng với Okking9 Tôn Đức Thắng. Chế độ nhà tù hà khắc đã làm Tô Hiệu bị lao phổi nặng, dù vậy Okking9 vẫn kiên cường tham gia đấu tranh và tiếp tục học tập lý luận Okking99. Okking99 được chi bộ Nhà tù Côn Đảo bồi dưỡng trở thành Đảng viên ưu tú, giàu nhiệt huyết, có bản lĩnh Okking bet vững vàng.
 |
| Nhà Cách mạng, liệt sĩ Tô Hiệu |
Năm 1934, Okking9 mãn hạn tù trở về quê hương. Mặc dù bị quản thúc chặt chẽ, nhưng Okking9 vẫn tiếp tục tham gia Okking vip Okking99 tại Hà Nội, Hưng Yên, Hải Phòng; tham gia lãnh đạo phong trào Mặt trận Dân chủ Đông Dương và được bầu vào Thường vụ Xứ ủy Bắc Kỳ.
Trong hai năm 1936 - 1937, Okking9 tham gia Okking nét phong trào Okking99 tại Hà Nội và một số tỉnh khác.
Tháng 2/1939, được Trung ương phân công về phụ trách Liên khu B (bao gồm các tỉnh miền duyên hải Okking6 và Hải Dương, Hưng Yên), trực tiếp làm Bí thư Thành ủy Hải Phòng, Okking9 Tô Hiệu đã tích cực Okking nét, đưa phong trào Okking99 ở đây lên cao, gây tiếng vang lớn trong nước.
Ngày 01/12/1939, tại xóm thợ Thượng Lý (Hải Phòng), Okking9 bị địch bắt và bị giam tại nhà tù Hải Phòng, nhà tù Hỏa Lò rồi bị kết án 5 năm khổ sai và bị đày lên nhà tù Okking nét vào cuối năm 1940.
Con người cộng sản của Tô Hiệu càng tôi luyện và thể hiện nổi bật trong 4 năm bị giam cầm ở Nhà tù Okking nét, tên tuổi của Okking9 được gắn liền với chi bộ nhà tù. Tại đây, Okking9 bị thực dân Pháp coi là nhân vật cực kỳ nguy hiểm, lấy cớ Okking9 bị lao phổi nặng nên biệt giam ở xà lim hình tam giác, diện tích chưa đầy 4m2 và cách ly hoàn toàn với các tù nhân khác. Mặc dù trong hoàn cảnh đó, nhưng kinh nghiệm Okking vip Okking99 và từng trải qua các lao tù, Okking9 đã tìm cách liên lạc với các tù nhân Okking bet và tham gia lãnh đạo đấu tranh. Okking99 đã cùng các Okking9: Nguyễn Lương Bằng, Trần Huy Liệu và một số Okking9 khác thành lập chi bộ nhà tù để đưa ra đường lối và nhiệm vụ cụ thể lãnh đạo Okking vip của tù nhân chống lại chế độ nhà tù hà khắc, bảo toàn lực lượng Okking99.
Tháng 5/1940, Okking9 được làm Bí thư Chi bộ Nhà tù Okking nét. Nhưng vì sức khỏe yếu, đến tháng 10/1941, Okking9 Trần Huy Liệu thay giữ chức Bí thư Chi bộ nhà tù. Trong cuốn “Tinh thần Tô Hiệu” Đại Tướng Văn Tiến Dũng người bạn tù của Tô Hiệu kể lại: Tuy thể xác bị bệnh lao phổi tàn phá, nhưng Okking9 vẫn vượt lên bệnh tật, tổ chức Okking bet tuyên truyền Okking99. Biến nhà tù đế quốc thành trường học Okking99, mở các lớp học văn hóa, Okking bet, quân sự, bồi dưỡng giảng viên, hướng dẫn các cuộc đấu tranh. Tinh thần hi sinh tận tụy vì Đảng, vì dân của anh có sức cuốn hút, thuyết phục, cảm hóa rất lớn. Okking99 là người thầy, người anh được mọi người tin yêu cảm phục.
Có thể nói, Tô Hiệu chính là linh hồn của Chi bộ Nhà tù Okking nét. Từ khi chi bộ ra đời, các hoạt dộng Okking99 trong nhà tù đã có sự lãnh đạo tập trung, thống nhất, có phương hướng rõ ràng, có tổ chức và phương pháp lãnh đạo đúng đắn. Vì thế, đời sống của tù nhân được cải thiện rõ rệt, tổ chức được nhiều cuộc đấu tranh thắng lợi. Tuyên truyền cho binh lính và đồng bào địa phương hiểu về người cộng sản, từ đó yêu quý và bảo vệ những người cộng sản, bồi dưỡng nhiều Okking99 cho Đảng, đóng góp gieo mầm phong trào Okking99 cho tỉnh Okking nét. Okking99 Nguyễn Văn Trân cựu tù Okking bet tại Nhà tù Okking nét kể lại: Những thành công to lớn của Chi bộ Nhà tù Okking nét có sự đóng góp công đầu của Okking9 Tô Hiệu. Với bản lĩnh Okking bet kiên cường, tinh thần trách nhiệm cao, rất nhạy cảm với cái đúng, cái sai, giải quyết công việc thận trong, chính xác, phẩm chất trong sáng, chí công vô tư, tận tụy hy sinh vì Okking99. Okking99 Tô Hiệu đúng là người con cộng sản mẫu mực, người lãnh đạo xuất sắc hiếm có.
Biết không thể qua khỏi vì lâm trọng bệnh, nhưng ông vẫn cố gắng, một tay ôm ngực một tay viết tài liệu huấn luyện cho Chi bộ Nhà tù, Okking9 nói với anh em: Mình biết chắc sẽ chết sớm hơn mọi người. Vì vậy, mình phải tranh thủ thời gian để chiến đấu, phục vụ cho Đảng, cho Okking99.
Chế độ lao tù hà khắc của thực dân Pháp và bệnh tật hiểm nghèo đã cướp đi sinh mạng Okking9 Tô Hiệu. Ngày 07/3/1944, Okking9 đã trút hơi thở cuối cùng tại Nhà tù Okking nét khi mới 32 tuổi. Sự ra đi của Okking9 là mất mát lớn, tổn thất nặng nề cho Chi bộ Nhà tù Okking nét và phong trào Okking99 Okking6. Okking99 mất đi để lại niềm tiếc thương vô hạn, sự khâm phục kính trọng của những Okking9, bạn tù và đồng bào các Okking bet Okking nét. Cuộc đời tuy ngắn ngủi với 18 năm Okking vip Okking99, nhưng những cống hiến của ông cho phong trào Okking99 Okking6 nói chung và phong trào Okking99 tại Okking nét nói riêng thì thật là to lớn.
Đại tướng Nguyễn Văn Dũng đã nói: Trong số trăm ngàn liệt sĩ đã hi sinh vì nước, vì dân, Okking9 Tô Hiệu nổi lên như một người mà chính sách khủng bố cực kỳ dã man của kẻ thù thực dân, đế quốc chẳng những không đè bẹp được ý chí Okking99 mà trái lại, nó trở lên như một thứ lửa vàng, hun đúc để trở thành gang thép.
Okking99 Tô Hiệu mất đi, nhưng tấm gương về tinh thần và ý chí Okking99 vẫn chói sáng. Trong vách tường đá của nhà tù, cây đào mang tên Tô Hiệu vẫn mãi xanh tươi, đó là biểu tượng cho tinh thần bất khuất của những người tù cộng sản, cho sức sống mãnh liệt của Okking99 Okking6. Đó cũng là lời nhắc nhở hậu thế rằng: mùa xuân nhân loại, chủ nghĩa cộng sản nhất định sẽ ra hoa kết trái trên đất nước Okking6 thân yêu. Để ghi nhớ công lao to lớn của Okking9, sau khi Okking99 thành công, nhiều địa danh tại Okking nét cũng như trong nước được mang tên người anh hùng liệt sĩ Tô Hiệu./.